Rotary : Tanıtım ve Amaçları

Rotary Nedir?

23.Şubat 1905 tarihinde kurulan ve dünya üzerindeki gönüllü hizmet kuruluşlarının ilki olan Rotary:

“Yeryüzünde barış ve iyi niyetin kurulmasına yardımcı olmak, bütün mesleklerde yüksek ahlak standartlarını teşvik etmek ve insanlığa hizmet vermek amacıyla bir araya gelen iş ve meslek sahibi kişilerin dünya çapında örgütlendiği bir hizmet kuruluşudur.”

Rotary’nin hizmet ideali, “Kendinden Önce Hizmet” olarak ifade edilir. Rotary, insanları, yeryüzünün neresinde yaşarlarsa yaşasınlar bu ortak hizmet ülküsü ve amaçları doğrultusunda bir araya getirir.

Her Rotary kulübü, hizmet idealini kendi kişisel, mesleki ve toplum hayatının doyurucu bir hedefi olarak kabul eden iş ve meslek sahibi kişilerden oluşur. Kulübün her üyesi, farklı bir mesleği temsil eder. Rotary bu yapılanma biçimi ile sorunlar üzerine üretilen düşüncelerin, toplumun her kesimini kavrayabilmesi ve hizmetin toplumun tüm katmanlarına yayılabilmesini amaçlar.

Her Rotaryenden, kulüpteki çalışmaları dışında, fırsat bulabildiği her yer ve yolda hizmet vermesi beklenir. Rotaryenler, işlerini yalnızca geçimlerini sağladıkları bir araç olarak değil, aynı zamanda diğer insanlara da hizmet vermelerini sağlayacak biçimde düzenlenmeleri için teşvik edilir.

Rotary'nin Amacı

Rotary’nin amacı, günlük yaşamda değerli girişimlerin temeli sayılan Hizmet ideali’ni teşvik etmek ve geliştirmek; özellikle de aşağıda belirtilen dört alanda kişileri özendirip, onlara destek vermektir:

  1. Tanışıklığın bir hizmet fırsatı sayılarak geliştirilmesi;
  2. İş ve meslek hayatında yüksek ahlak standartlarının teşviki; topluma yararlı iş ve mesleklerin değerinin tanınması ve takdir edilmesi; her üyenin kendi iş ve mesleğini topluma bir hizmet fırsatı sayarak yüceltmesi;
  3. Her üyenin, Hizmet ideali’ni iş, meslek ve kişisel hayatında uygulaması;
  4. Hizmet idealinde birleşmiş iş ve meslek sahipleri arasında dünya çapında dostluk ilişkileri kurmak suretiyle, uluslararası toplum hizmeti anlayışının, iyi niyet ve barışın geliştirilmesidir.

Bu esaslara göre Rotary;

  • Bir anlayış ve yaşam biçimidir.
  • Toplumsaldır ve gizli hiçbir yönü yoktur.
  • Uluslararası tanışıklığı geliştirir.
  • Dostluk ve arkadaşlığın gelişmesine olanak verir.
  • İş ve meslek adamları arasında bilgi alışverişine fırsat sağlar.
  • İş ve meslek adamlarına birbirine destek olma olanağı verir.
  • Dostluk ve arkadaşlık ortamı içinde daha insancıl bir toplum yaratır.
  • Üyelerin liderlik yeteneklerini geliştirerek yapıcı çalışmalarla topluma yararlı olmalarını sağlar.
  • Dünya devletleri arasında ilişkilerin gelişmesine ve evrensel barışın sağlanmasına aracı olur.

Rotaryenler ; karışıklığın olduğu yerde düzen , çirkinliğin olduğu yerde güzellik , yalnızlığın ve yanlış anlamanın olduğu yerde mutluluk ve sağlık yaratmak için uğraşır.

Rotary; dostluk havası içinde ve tarafsız bir ortamda dini, ırkı ve siyasi görüşü farklı kişilerin bir araya gelmesini sağlamaya çalışan bir kuruluştur. Buna göre düşünce ve görüşler farklı olsa dahi insanlar arasında sık sık bölünmelere neden olan partizanca faaliyetlerden kaçınılarak birleşmiş yararlar için işbirliği ve anlayışın gelişmesine de yardım eder.

Rotaryenler; olanak olan her yerde ve her yönde hizmet verirler.

Rotaryen; İşini yalnızca bir geçim kaynağı olarak düşünmeyen kişidir. Rotaryen için işi ve mesleği yaşamını sürdürmesi ve diğer insanlara hizmet vermesini sağlayan bir araçtır.

Bunun yanında her Rotaryen’den ülkesine ve inançlarına sadık olması beklenir. Zira siyasi ve dini görüşler kişinin yalnız kendisini ilgilendiren bir husustur.

Rotary’nin temel yaklaşımı, insanlar ve uluslar arası ortak değer yargıları oluşturmak, insanları birbirine yaklaştırmak ve evrensel barışa katkı sağlamaktır.

Her ülkede bireyler , her şeyi devletten beklemeden Ülke sorunlarına sahip çıkarak hizmet verenlere destek olurlar. Bu, çoğu kez kişisel hareket tarzında değil, kişilerin bir araya geldikleri Sivil Toplum Örgütleri eliyle gerçekleşir.

Rotary, diğer sivil toplum örgütlerinden farkı olarak bir yardım derneği ya da yalnız bir dostluk topluluğu değildir. Rotary’nin öngördüğü yardım sadaka veya iane şeklinde yapılmaz.

Rotary, 1915’te kurulan Kwanis, 1917 de kurulan Lions ve 1919 da kurulan Optimist ve Zonta gibi organizasyonlara örnek olmuş, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim, ve Kültür Organizasyonu UNESCO‘nun kurulmasına zemin hazırlamış bir organizasyondur.

Rotary Kulüpleri ve Rotaryenlerin, Rotary’nin amacına ulaşmak yolunda başardıkları ve planladıkları her çalışma Rotary’nin önerdiği Programlar içinde yer bulur.

ROTARY’nin KURULUŞU

Rotary, genç bir avukat olan Paul Harris ve 3 yakın arkadaşının 23 Şubat 1905 tarihinde yaptıkları toplantıda almış oldukları ortak kararla, çeşitli iş kollarından seçilen işadamlarının oluşturacağı bir işadamları kulübünü hayata geçirdiler. Bu toplantı aynı zamanda dünyanın ilk gönüllü hizmet kuruluşu olan Rotary’nin de doğuşudur.

DÖRTLÜ ÖZDENETİM

Rotaryenlerin en çok kullandıkları, söyledikleri ve basılı ola­rak işyerlerinde bulundurmaktan onur duydukları bir iş ahlakı, dün­ya kuralı vardır ki buna “4-Way Test”, yani “DÖRTLÜ ÖZDENETİM” diyoruz.

Dörtlü özdenetim kuralı, ilk olarak 1932 yılında Herbert J.Taylor tarafından, iflas aşamasındaki Chicago Alimünyum Şirketi başkanlığına geldiğinde söylenmiştir. Taylor, öncelikli mali güçlükler içerisinde kıvranan ve çökme noktasına gelmiş bu şirketi kurtarmak için bir yol arayışına girdiğinde, tüm çalışanlara kılavuzluk edecek bir öneriler dizisi yazdı. Çalı­şan kişilerin iş ve meslek yaşamlarında uygulamalarını istediği bu 24 kelimelik iş ve ahlak prensibi, gerçekte bir mucize yarattı ve bu basit iş ahlakı prensibi ve felsefesinin her yerde uygula­nabilir nitelikte olduğu anlaşıldı.

“Dörtlü Özdenetim”, şirketin satışlarında, üretiminde, reklamlarında ve alıcı, satıcı gibi tüm ilişkilerinde yol gösterici bir rehber oldu ve sonuçta şirketin kurtulmasının bu basit felsefenin uygulanması sonucu ger­çekleştiği düşünüldü.

Herbert J. Taylor’ın bu sihirli formülü, 1943 Saint Louis, Missouri Konvansiyonu’nda “Dörtlü Özdenetim” adıyla kabul edilerek Rotary etiğinin temelini oluşturdu.

Dörtlü Özdenetim iş ahlakını temellendirmede, bugüne değin dünyada yüzden fazla değişik dile çevrildi ve binlerce değişik şekil ve biçimde yayınlandı. En çok basılan ve en çok kullanılan etik sorgulama olma özelliğini taşımaktadır.

Dörtlü Özdenetim

Düşündüğümüz, söylediğimiz veya yaptığımız şeyler:

  1. GERÇEĞE UYGUN MU?
  2. İLGİLİLERİN TÜMÜ İÇİN ADİL Mİ?
  3. İYİ NİYET VE DAHA İYİ DOSTLUKLAR SAĞLAYACAK MI?
  4. İLGİLİLERİN TÜMÜ İÇİN YARARLI MI?

ULUSLARARASI ROTARY ORGANİZASYONU

Dünyanın ilk hizmet kulübü olan ve ABD’nin Illinois eyaletinde bulunan Chicago Rotary Kulübü, 23 Şubat 1905 yılında Paul P. Harris tarafından kuruldu. “Rotary” adı, ilk başlarda toplantıların, üyelerin ofisleri arasında dönüşümlü olarak gerçekleştirilmesi adetinden yola çıkarak oluşturuldu.

Rotary’nin popülaritesi, kuruluşunu takip eden ilk on yıl içinde tüm Amerika Birleşik Devletleri’ne yayıldı. San Francisco’dan New York’a kadar kulüpler kuruldu. 1921 yılına gelindiğinde, Rotary kulüpleri altı kıtaya yayılmıştı. Kuruluş, bir yıl sonra Uluslararası Rotary adını aldı.

Rotary büyüdükçe, misyonu, kulüp üyelerinin mesleki ve sosyal çıkarlarına hizmet etmekten öteye geçti. Rotaryenler, ihtiyacı olan topluluklara hizmet verilmesine yardım etmek amacıyla kaynaklarını birleştirmeye ve yetenekleri ile bu alanlara katkıda bulunmaya başladılar. Kuruluşun bu ideale bağlılığı, en iyi şekilde kuruluşun “Kendinden Önce Hizmet” temel prensibinde ifade edilmektedir.

Rotary daha sonra, Dörtlü Deney adı verilen ve yüzlerce dile çevrilmiş olan bir Etik Bildirgesini de kabul etti.

Rotaryenler, İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında, uluslararası anlayışı geliştirme hususunda giderek daha fazla katılımcı olmaya başladılar. 1942 yılında Londra’da gerçekleştirilen bir Rotary konferansında, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) kurulmasına yönelik ilk tohumlar atıldı. Çok sayıda Rotaryen, Birleşmiş Milletler’in danışmanları olarak hizmet verdiler.

1917 yılında Rotaryenler tarafından “tüm dünyada hizmet yapmak” amacıyla kurulan bir bağış fonu, 1928’de Rotary Vakfı olarak tanınan ve kar amacı gütmeyen bir şirkete dönüştü. 1947 yılında Paul Harris’in ölümü üzerine, Rotaryenlerin Harris onuruna yaptığı ve toplamı 2 milyon doları bulan bir bağış yağmuru ile, Vakfın ilk programı olan ve günümüzde Elçilik (Ambassadorial) Bursu adı verilen lisansüstü eğitim bursları başlatıldı.

Bugün, Rotary Vakfı’na yapılan bağışlar, yıllık olarak 100 milyon doları geçmektedir. Bu bağışlar, Rotaryenlerin, tüm dünyada umut dağıtmasını ve uluslararası anlayışı geliştirmesini sağlayan, çok geniş çaplı hizmet çalışmalarını ve eğitim programlarını desteklemektedir.

Rotary, 1985’te, tüm dünya çocuklarını çocuk felcine karşı aşılamayı hedefleyen tarihi bir karar aldı. Çocuk Felcini Yoketme Programı (Polio Plus Programı) aracılığı ile sivil toplum örgütleri ve ulusal hükümetlerle işbirliği içinde çalışan Rotary, özel sektörde, çocuk felcinin dünya üzerinden silinmesine yönelik global kampanyaya en büyük katkıyı sağlayan kuruluştur. Rotaryenler, yüzbinlerce Polio Plus Programı gönüllüsünü harekete geçirmiş ve dünya genelinde bir milyardan fazla çocuğu aşılamıştır. Çocuk felcinden arınmış bir dünya için Rotary, yarım milyar dolardan fazla katkı sağlamıştır.

ROTARY 2430. BÖLGE VAKFI

Rotary 2430. Bölge Vakfı’nın kuruluş amacı, bölge kulüplerinin, Rotary hedefleri doğrultusundaki projelerine, diğer STK veya kamu kurumları ile işbirliğinde köprü olmak ve ihtiyaç duydukları finansmanda kulübün yarattığı kaynak oranında destek olmaktır.

Bu amaç doğrultusunda, sağlık, girişimcilik, kurumsal sosyal sorumluluk, gençlerin kişisel, kültürel ve sosyal gelişimleri, okuma-yazma konularında eğitimler düzenler, düzenlenen eğitimlere katkıda bulunur, özellikle kadınların toplumsal kalkınmasına yardımcı olmak için fırsatlar yaratır.

TÜRKİYE’de ROTARY

Ülkemizde ilk Rotary Kulübü 1954 yılında Ankara’da kurulmuştur. 1951 ve 1952 yılları arasında gazeteci Falih Rıfkı Atay, gazeteci Ahmet Emin Yalman, Prof. Şükrü Esmer tarafından girişimlerde bulunulmuş ancak bu girişimler başarılı olmamıştır. 1952 yılı içinde Oğuzhan Koraltan tarafından başlatılan ikinci girişimde Nail Avunduk ve Doç. Dr. Mukbil Özyörük’ün kurucu üye olduğu Ankara Rotary Kulübü 1954 tarihinde kurulmuştur. İlk Kulüp Başkanı Şahap Birgi’dir. 23 Mart 1955 yılı içinde Charter alan Ankara Rotary Kulübü, Uluslararası Rotary kayıtlarında Türkiye’nin ilk Rotary Kulübü’dür. Rıfat Bereket, İsmail Hakkı Kutbay, Kazım Taşkent, Eli Rosenthal, Hilmi Naili Barlo bu Kulübün kurucu üyeleridir. Ülkemizin ikinci Kulübü İstanbul Rotary Kulübü olup, 8 Şubat 1956 yılında, Oğuzhan R. Koraltan, Paul Ziegler, Hasan Akev, Ahmet Rıfat Bereket, Ümit Kırdar, John A. Caouki, Ferit Sporel, Eli Rosenthal, Osman Aytuğ ve Hugh J. Beard tarafından kurulmuştur. Türkiye’de kurulan üçüncü Rotary Kulübü İzmir Rotary Kulübü’dür. Bu kulüp İstanbul Rotary Kulübü’nden Nejat Eczacıbaşı ve John Cauki’nin girişimleri ile kurulmuştur. İlk Toplantısını 9 Ocak 1961′de yapan İzmir Rotary Kulübü’nün kurucuları arasında Sadi aral, Cemil Atalay, Muvahhit Atamer ve Süreyya Birsel vardır. Dördüncü Rotary Kulübü de yine İstanbul Rotary Kulübü’nün öncülüğünde Zübeyir Seyhan’ın girişimleri ile 12 Haziran 1963′de kurulan Bursa Rotary Kulübü’dür.